Leczenie zakupoholizmu
Badania wykazały związek pomiędzy występowaniem depresji u zakupoholika a natręctwem kupowania, które odczuwa. W związku z tym leczenie polega na podawaniu leków antydepresyjnych. Ale leczenie nie może się ograniczać do drogi farmakologicznej, oprócz niej niezbędna jest również psychoterapia.
Pierwszym krokiem proponowanym w terapii uzależnień od zakupów jest uświadomienie osobie uzależnionej szkód, jakie powoduje uzależnienie, w tym również tych finansowych. Osobie, która zna problem uzależnionego, proponuje się, aby stała się jego towarzyszem w czasie wypraw do sklepów, dzięki czemu zakupoholik zaczyna się liczyć z wydawaniem pieniędzy.
Stosuje się również techniki poznawczo-behawioralne oraz tzw. „technikę zalecenia objawu”, według której pacjentowi wydaje się polecenie (zwane „zaleceniem objawu”) typu: „Albo w ogóle nic nie kupisz, albo musisz kupić aż X sztuk tego produktu”. Takie podejście ma te zalety, że po pierwsze unika się w nim bezpośredniego zakazu (zakaz zawsze prowokuje do złamania go), a po drugie pozwala uzależnionemu odzyskać kontrolę nad objawem, który nie jawi się wtedy jako niemożliwy do odparcia.
W leczeniu podaje się również pewne praktyczne zalecenia-rady do stosowania przez zakupoholika. Guerreschi wymienia wśród nich: „używanie gotówki zamiast kart kredytowych”, „sporządzanie listy rzeczy do kupienia i niekupowanie niczego spoza niej”, „oglądanie wystaw sklepowych dopiero po zamknięciu sklepów”. Oczywiście propozycje te są pomocne tylko u tych pacjentów, którzy są w stanie się ich słuchać.
W każdym wypadku należy prowadzić terapię, która będzie miała na celu usunięcie głównego problemu powodującego uzależnienie. Jak wykazują badania, źródłem zakupoholizmu okazuje się być niskie poczucie wartości, dlatego terapia musi bazować na zwiększeniu samooceny pacjenta. Najbardziej pożądana jest terapia indywidualna (nie zawsze możliwa, np. ze względów finansowych), pozwalająca na głębszą introspekcję, ale dobre efekty przynosi też uczestnictwo w grupie. Ze względu na problem współuzależnienia zawsze występujący w rodzinie, w której jeden z jej członków jest uzależniony, dobrym rozwiązaniem jest również terapia diad.
W ramach terapii grupowej znane są tzw. grupy wsparcia, na wzór tych, które w swojej terapii stosują Anonimowi Alkoholicy (to zresztą oni właśnie wpadli na ten pomysł i jako pierwsi utworzyli grupy Anonimowych Dłużników). W takich grupach stosuje się terapię bazującą na 12 krokach AA. Grupy wspierają nie tylko samych uzależnionych, ale niosą pomoc również ich rodzinom, które uczą się żyć z uzależnieniem jednego z jej członków.
Źródła:
C. Guerreschi, Nowe uzależnienia, Kraków 2006.
Autor: Sławomir Zatwardnicki