Work addiction – konsekwencje
Pracoholik wszędzie się spieszy i jest wiecznie zajęty. Najchętniej robiłby kilka rzeczy naraz. Dręczy go ciągły niepokój, jest niecierpliwy i poirytowany. W czasie rozmowy z nim możesz zaobserwować, że staje się on „nieobecny” (wiadomo, o czym wtedy myśli), ma też luki w pamięci; jest to trans zwany DWW (driving while working).
Pracoholik (z ang. workaholic) jest tak zaangażowany w pracę, którą wykonuje, że odbywa się to kosztem innych czynności życiowych. Zaspokajanie potrzeby pracy wpływa na relacje międzyludzkie (w tym rodzinę) i zdrowie fizyczne, prowadzi do wyniszczenia organizmu również na poziomie psychicznym. Jego rozwój psychiczny jest zawężony tylko do jednej dziedziny; sukcesami w niej próbuje rekompensować swoje niespełnienie w innych sferach życia. Pracowanie stało się jego sposobem życia, dlatego nie sposób uzależnionemu rozstać się z nią (pracuje na urlopie i w łóżku, zamienia w nią nawet zabawy i odpoczynek). Dzień wolny od pracy stanowi dla niego dzień stracony, w przypadku dłuższych przerw w pracy (np. wakacji) strasznie się męczy.
Uzależniony w przeciwieństwie do zdrowej osoby nie potrafi dzielić czasu na różne zajęcia, liczy się dla niego przede wszystkim praca, a rodzina, własne zainteresowania, hobby spychane są na dalszą pozycję, a z czasem całkowicie zostają wyeliminowane z harmonogramu zajęć. Na nic nie ma czasu i ciągle powtarza sobie, że nie można tracić czasu na błahostki.
Traci zdolność oddzielenia życia zawodowego od spraw osobistych. Uzależnienie może też być dla niego formą ucieczki przed życiem osobistym, z którym sobie nie radzi. Przestaje dbać o sprawy innych, a nawet samego siebie. Żona takiej osoby może powiedzieć (i wcale nie przesadzi, kiedy to zrobi), że mąż zdradza ją z pracą. Pracoholik zapomina o posiłkach, zaniedbuje potrzeby odpoczynku i sportu – czas wolny traktuje jako przeciwieństwo pracy, która dla niego jest wartością samą w sobie. Podobnie zarabiane przez niego pieniądze nie służą już niczemu innemu – jest to zarabianie dla zarabiania.
Już w początkowych fazach uzależnienia występują u pracoholika lekkie stany depresyjne, lęki i zaburzenia koncentracji. Jest on przemęczony, odczuwa bóle głowy i żołądka, może mieć również problemy z układem krążenia, a także zaburzenia snu. W dalszej fazie pracoholizmu pojawić się mogą wrzody żołądka i kłopoty z nadciśnieniem. Prawdopodobnie wzmoże się depresja. W końcowej fazie uzależnienia pracoholik będzie miał do czynienia z chorobami psychosomatycznymi. Może zaatakować go zawał. Dalszy rozwój jego uzależnienia grozi utratą życia! W Japonii problem śmierci na skutek przepracowania doczekał się nawet swojej nazwy – karoshi.
Strata pracy spowoduje u pracoholika efekty odstawienne – utratę poczucia wartości, a nawet własnej tożsamości, cierpienie i niepokój.
Źródła:
C. Guerreschi, Nowe uzależnienia, Kraków 2006.
A. Jakubik, Zespół uzależnienia od Internetu (ZUI) - Internet Addiction Syndrome (IAS), www.psychologia.net.pl.
Pracoholizm – kolejna choroba cywilizacyjna?, „Human Resources Center”: www.hrc.pl.
T. Jakubowski, Uzależnienie – zagrożeniem wolności człowieka, www.opoka.org.pl.
Autor: Sławomir Zatwardnicki